Bəzən insan özünü yorğun və halsız hiss edir, bir qədər dincəldikdən sonra isə vəziyyəti yaxşılaşır. Lakin heç bir aydın səbəb olmadan yaranan və uzun müddət davam edən halsızlıq hər zaman sadə yorğunluq kimi qəbul edilməməlidir. Xüsusilə gündəlik işlərə marağın azalması, diqqət toplamaqda çətinlik və davamlı enerji çatışmazlığı da buna qoşulursa, səbəbi araşdırmaq vacibdir.

Veten.az-ın Sağlamlıq bölməsi xəbərdarlıq edir ki, davamlı və səbəbi bilinməyən halsızlıq müxtəlif amillərlə əlaqəli ola bilər. Bu əlamət bəzən yuxusuzluq və stressdən yaransa da, bəzi hallarda orqanizmdə müəyyən problemlərin siqnalı kimi ortaya çıxa bilər.

Halsızlıq nə zaman normal sayılır?

Gərgin iş günündən, ağır fiziki fəaliyyətdən, gecə az yatdıqdan və ya stressli dövrdən sonra yorğunluq hiss etmək normaldır. Orqanizm istirahət etdikdən sonra enerji bərpa olunur və insan özünü daha yaxşı hiss edir.

Problem isə halsızlığın istirahətdən sonra belə keçməməsi və həftələrlə davam etməsidir.

Əgər əvvəllər rahatlıqla gördüyünüz işlər indi sizi həddindən artıq yorursa, bu vəziyyətə diqqət yetirmək lazımdır.

1. Yuxusuzluq səbəb ola bilər

Davamlı halsızlığın ən sadə səbəblərindən biri kifayət qədər yatmamaqdır.

Gec saatlarda yatmaq, tez-tez gecə oyanmaq, yuxu rejiminin pozulması və keyfiyyətsiz yuxu səhər oyandıqdan sonra belə yorğunluq hissinə səbəb ola bilər.

Yetkin insanın yuxu ehtiyacı fərdi xüsusiyyətlərdən asılı olsa da, müntəzəm və keyfiyyətli gecə yuxusu sağlamlıq üçün vacibdir.

2. Stress və emosional gərginlik

Uzun müddət davam edən stress yalnız psixoloji vəziyyətə deyil, fiziki enerjiyə də təsir göstərə bilər.

Daim narahat olmaq, problemləri çox düşünmək və istirahətə kifayət qədər vaxt ayırmamaq insanın özünü tükənmiş hiss etməsinə səbəb ola bilər.

Belə vəziyyətdə insan hətta kifayət qədər yatmasına baxmayaraq gün ərzində enerjisiz ola bilər.

3. Dəmir çatışmazlığı

Dəmir çatışmazlığı xüsusilə halsızlıq və enerji azlığı ilə özünü göstərə bilən vəziyyətlərdən biridir.

Bəzi insanlarda bununla yanaşı solğunluq, başgicəllənmə, fiziki fəaliyyət zamanı tez yorulma və nəfəs darlığı kimi əlamətlər də müşahidə oluna bilər.

Lakin yalnız halsızlığa əsaslanaraq dəmir çatışmazlığı diaqnozu qoymaq mümkün deyil. Səbəbi müəyyənləşdirmək üçün tibbi qiymətləndirmə və lazım olduqda qan analizləri aparılır.

4. Qidalanma problemləri

Orqanizmin normal fəaliyyət göstərməsi üçün zülal, vitaminlər, minerallar və digər qida maddələri lazımdır.

Uzun müddət balanssız qidalanmaq, yeməkləri ötürmək və çox məhdud pəhrizlərdən istifadə etmək enerji çatışmazlığına səbəb ola bilər.

Gündəlik qidalanmada müxtəlif və qidalı məhsullara yer vermək ümumi sağlamlığın qorunmasına kömək edir.

5. Susuz qalmaq

Gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etməmək də insanın özünü halsız hiss etməsinə səbəb ola bilər.

Xüsusilə isti havalarda, fiziki aktivlik zamanı və çox tərlədikdə maye ehtiyacı arta bilər.

Halsızlıqla yanaşı ağız quruluğu, sidiyin rənginin tündləşməsi və başgicəllənmə kimi əlamətlər də varsa, maye qəbuluna diqqət etmək lazımdır.

6. Qan şəkərində dəyişikliklər

Qan şəkərinin normadan aşağı və ya yüksək olması bəzi insanlarda halsızlıq, titrəmə, tərləmə, susuzluq və digər simptomlarla müşayiət oluna bilər.

Xüsusilə bu əlamətlər tez-tez təkrarlanırsa və insanın gündəlik həyatına təsir edirsə, səbəbin müəyyənləşdirilməsi üçün həkimə müraciət etmək lazımdır.

7. Qalxanabənzər vəzlə bağlı problemlər

Qalxanabənzər vəzin fəaliyyətində dəyişikliklər də enerji səviyyəsinə təsir göstərə bilər.

Məsələn, bəzi hallarda insan davamlı yorğunluq, üşümə, çəki dəyişiklikləri, dəri quruluğu və digər simptomlarla qarşılaşa bilər.

Bu əlamətlərin olması mütləq qalxanabənzər vəz xəstəliyi demək deyil. Dəqiq səbəbi yalnız tibbi müayinə və uyğun analizlər müəyyənləşdirə bilər.

8. Bəzi infeksiyalardan sonra halsızlıq

Virus və digər infeksiyalardan sonra insan bir müddət özünü əvvəlki kimi enerjili hiss etməyə bilər.

Xəstəlik keçdikdən sonra belə yorğunluq davam edə bilər və bədənin əvvəlki vəziyyətinə qayıtması zaman tələb edə bilər.

Lakin halsızlıq uzun müddət davam edirsə və ya yeni simptomlarla birlikdə yaranırsa, həkim məsləhəti almaq lazımdır.

9. Hərəkətsiz həyat tərzi

Gün ərzində çox az hərəkət etmək də insanın enerji səviyyəsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Daim oturaq həyat tərzi keçirən insanlarda fiziki dözümlülük azala və gündəlik fəaliyyətlər daha yorucu görünə bilər.

Mütəmadi gəzinti və insanın sağlamlıq vəziyyətinə uyğun fiziki aktivlik ümumi sağlamlıq üçün faydalıdır.

10. Dərmanların təsiri

Bəzi dərmanların yan təsirləri arasında yuxululuq və halsızlıq ola bilər.

Əgər davamlı yorğunluq hər hansı dərmana başladıqdan sonra yaranıbsa, dərmanı özbaşına dayandırmaq düzgün deyil. Bu barədə həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşmək lazımdır.

Bu əlamətlər halsızlıqla birlikdədirsə, diqqətli olun

Davamlı halsızlıq özü çox vaxt spesifik bir xəstəliyi göstərmir. Lakin aşağıdakı əlamətlərdən biri də varsa, tibbi qiymətləndirmə daha vacibdir:

• Səbəbsiz və davamlı çəki itkisi;
• Uzun müddət davam edən hərarət;
• Nəfəs almaqda çətinlik;
• Sinə ağrısı;
• Güclü və davamlı başgicəllənmə;
• Huş itirmə;
• Gecə güclü tərləmə;
• Davamlı ürəkdöyünmə;
• Gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirməkdə ciddi çətinlik;
• Halsızlığın getdikcə daha da artması.

Bu əlamətlərdən xüsusilə ciddi olanlar qəfil yaranarsa, təcili tibbi yardım tələb oluna bilər.

Davamlı halsızlıq zamanı nə etmək lazımdır?

İlk növbədə yuxu rejiminizə, qidalanmanıza, su qəbulunuza və gündəlik fiziki aktivliyinizə diqqət edin.

Bir neçə gün ərzində kifayət qədər istirahət etməyinizə baxmayaraq halsızlıq keçmirsə və ya vəziyyət getdikcə pisləşirsə, həkimə müraciət etmək daha doğru seçimdir.

Həkim şikayətlərin tarixçəsini, qəbul edilən dərmanları və digər əlamətləri qiymətləndirə bilər. Lazım gəldikdə qan analizləri və digər müayinələr aparıla bilər.

Özbaşına vitamin qəbul etmək düzgündürmü?

Davamlı halsızlıq hiss edən bəzi insanlar dərhal vitamin və ya dəmir preparatları qəbul etməyə başlayırlar. Lakin bu, hər zaman düzgün yanaşma deyil.

Halsızlığın səbəbi müəyyən edilmədən yüksək dozada vitamin və mineral preparatları qəbul etmək fayda verməyə, bəzi hallarda isə arzuolunmaz təsirlərə səbəb ola bilər.

Ən doğru yanaşma əvvəlcə səbəbi müəyyənləşdirmək və müalicəni tibbi məsləhət əsasında aparmaqdır.

Nəticə

Davamlı halsızlıq çox vaxt yuxusuzluq, stress, düzgün olmayan qidalanma və susuz qalmaq kimi gündəlik amillərlə əlaqəli ola bilər. Bununla belə, uzun müddət davam edən və səbəbi aydın olmayan enerji çatışmazlığını görməzlikdən gəlmək düzgün deyil.

Əgər insan kifayət qədər yatmasına və dincəlməsinə baxmayaraq özünü daim yorğun hiss edirsə, xüsusilə halsızlıq digər simptomlarla birlikdə ortaya çıxırsa, bunun səbəbini araşdırmaq lazımdır.

Unutmayın: bir əlamətin olması avtomatik olaraq müəyyən xəstəliyin mövcudluğu demək deyil. Dəqiq səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkim müayinəsi və lazım gəldikdə tibbi analizlər tələb olunur.