Ağızdan pis qoxu gəlməsinin səbəbləri – Niyə yaranır və necə aradan qaldırmaq olar?
Ağızdan pis qoxu gəlməsi, tibbdə halitoz adlandırılan vəziyyət, kifayət qədər geniş yayılmış problemdir. Bəzən səhər yuxudan oyandıqda və ya uzun müddət qida qəbul etmədikdə yaranan ağız qoxusu normal və müvəqqəti ola bilər. Lakin pis qoxu davamlıdırsa, bunun arxasında ağız və diş sağlamlığı ilə bağlı problem və ya başqa bir səbəb dayana bilər.
Bu yazı Veten.az saytı üçün hazırlanıb. Məqalədə ağızdan pis qoxu gəlməsinin əsas səbəbləri, problemin qarşısını almaq üçün nələrə diqqət edilməli olduğu və hansı hallarda həkimə müraciət etməyin vacib olduğu izah olunur.
Ağızdan pis qoxu niyə yaranır?
Ağız qoxusunun ən çox yayılmış səbəbi ağız boşluğunda bakteriyaların artmasıdır. Dişlərin və dilin üzərində qida qalıqları və bakteriyalar toplandıqda xoşagəlməz qoxuya səbəb olan maddələr əmələ gələ bilər.
Dişləri müntəzəm fırçalamamaq, dişlərarası sahələri təmizləməmək və dili təmizləməmək bu problemin yaranma ehtimalını artırır.
Ağız qoxusunun əsas səbəbləri
1. Ağız və diş gigiyenasına kifayət qədər diqqət edilməməsi
Dişlər düzgün və müntəzəm təmizlənmədikdə qida qalıqları ağız boşluğunda qala bilər. Bu qalıqlar bakteriyalar üçün qida mənbəyinə çevrilir və nəticədə pis qoxu yaranır.
Dişlər arasında qalan qida hissəcikləri də ağız qoxusunun səbəblərindən biri ola bilər.
2. Dil üzərində bakteriyaların toplanması
Ağız qoxusunun səbəblərindən biri də dilin səthində yaranan örtükdür. Dilin arxa hissəsində bakteriyalar və müxtəlif maddələr toplana bilər.
Bu səbəbdən yalnız dişləri fırçalamaq deyil, dilin də gündəlik təmizliyinə diqqət etmək vacibdir.
3. Diş çürüməsi
Müalicə olunmamış diş çürükləri ağızda xoşagəlməz qoxuya səbəb ola bilər. Çürük sahələrdə qida qalıqları və bakteriyalar toplana bildiyindən ağız qoxusu davamlı xarakter ala bilər.
Əgər pis qoxu ilə yanaşı diş ağrısı, həssaslıq və ya dişdə görünən çürük varsa, stomatoloqa müraciət etmək lazımdır.
4. Diş əti xəstəlikləri
Diş əti iltihabı və digər diş əti problemləri ağız qoxusunun səbəbləri arasında yer alır.
Diş əti qanaması, şişkinlik, qızartı və ağızda xoşagəlməz dad müşahidə olunursa, diş həkimi tərəfindən müayinə olunmaq faydalıdır.
5. Ağız quruluğu
Tüpürcək ağız boşluğunun təmizlənməsində və bakteriyaların nəzarətdə saxlanılmasında mühüm rol oynayır. Ağız quruduqda bakteriyaların artması və nəticədə pis qoxunun yaranması asanlaşa bilər.
Ağız quruluğu az su içmək, bəzi dərmanlar, ağızdan nəfəs alma və digər səbəblərlə əlaqəli ola bilər.
6. Sarımsaq və soğan kimi qidalar
Sarımsaq, soğan və bəzi digər qidalar qəbul edildikdən sonra ağız qoxusu yarana bilər. Bu qoxu adətən müvəqqəti olur.
Bəzi qidaların tərkibindəki qoxulu birləşmələr həzm olunduqdan sonra qan dövranına keçərək nəfəs vasitəsilə də xaric oluna bilər.
7. Siqaret və tütün məhsulları
Siqaret və digər tütün məhsulları ağız qoxusuna səbəb ola bilər. Tütün həm ağızda xarakterik qoxu yaradır, həm də ağız quruluğunu artıraraq bakteriyaların çoxalmasına şərait yarada bilər.
8. Uzun müddət ac qalmaq
Uzun müddət qida qəbul etməmək bəzi insanlarda ağız qoxusunun yaranmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə səhərlər ağız qoxusunun daha güclü hiss olunmasının səbəblərindən biri gecə ərzində tüpürcək ifrazının azalmasıdır.
9. Mədə və həzm sistemi problemləri
İnsanlar ağız qoxusunu çox vaxt birbaşa mədə ilə əlaqələndirsələr də, davamlı ağız qoxusunun ən çox rast gəlinən səbəbləri ağız boşluğu ilə bağlıdır.
Bununla belə, reflüks kimi bəzi həzm sistemi problemləri ağızda xoşagəlməz dad və qoxu hissinə səbəb ola bilər.
10. Burun və boğaz problemləri
Burun tutulması, ağızdan nəfəs alma, sinus problemləri və bəzi boğaz infeksiyaları da ağız qoxusunun yaranmasına təsir göstərə bilər.
Xüsusilə burun uzun müddət tutulursa və insan əsasən ağızdan nəfəs alırsa, ağız quruluğu yarana və qoxu arta bilər.
Səhər ağızdan pis qoxu gəlməsi normaldırmı?
Səhərlər yuxudan oyandıqda ağız qoxusunun olması kifayət qədər yayılmış haldır. Yuxu zamanı tüpürcək ifrazı azalır və ağızda bakteriyaların fəaliyyəti arta bilər.
Lakin ağız qoxusu gün ərzində də davam edirsə və dişləri təmizlədikdən sonra keçmirsə, səbəbin araşdırılması məqsədəuyğundur.
Ağız qoxusunu necə azaltmaq olar?
Ağız qoxusunun qarşısını almaq üçün gündəlik ağız gigiyenasına diqqət etmək vacibdir.
Bunun üçün:
- Dişləri gündə ən azı iki dəfə fırçalamaq;
- Dişlərarası sahələri diş ipi və ya uyğun vasitələrlə təmizləmək;
- Dili müntəzəm təmizləmək;
- Kifayət qədər su içmək;
- Siqaret və tütün məhsullarından uzaq durmaq;
- Diş həkiminə müntəzəm müraciət etmək;
- Çox şəkərli qidaların qəbulunu məhdudlaşdırmaq;
- Ağız quruluğuna səbəb olan amillərə diqqət etmək faydalı ola bilər.
Saqqız çeynəmək də tüpürcək ifrazını artıra və müəyyən müddət ərzində ağız qoxusunu azaltmağa kömək edə bilər. Şəkərsiz saqqızlara üstünlük vermək daha məqsədəuyğundur.
Ağız yaxalayıcıları problemi tam həll edirmi?
Ağız yaxalayıcıları bəzi hallarda ağız qoxusunu müvəqqəti azaltmağa kömək edə bilər. Lakin davamlı pis qoxunun səbəbi diş çürüyü, diş əti xəstəliyi və ya digər problem olduğu halda yalnız ağız yaxalayıcısından istifadə etməklə əsas səbəbi aradan qaldırmaq mümkün deyil.
Bu səbəbdən davamlı ağız qoxusu varsa, problemin mənbəyini müəyyənləşdirmək daha vacibdir.
Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
Ağız qoxusu ağız gigiyenasını yaxşılaşdırdıqdan sonra da davam edirsə, stomatoloqa müraciət etmək məsləhətdir.
Xüsusilə diş ağrısı, diş əti qanaması, diş ətində şişkinlik, dişlərin laxlaması, ağızda davamlı xoşagəlməz dad və ya digər narahatlıqlar varsa, müayinə olunmaq vacibdir.
Əgər stomatoloji səbəb müəyyən edilmirsə, ağız qoxusunun digər mümkün səbəblərinin araşdırılması üçün həkimə müraciət etmək lazım gələ bilər.
Nəticə
Ağızdan pis qoxu gəlməsi sadəcə gigiyena problemi olmaya bilər. Dişlərin və dilin düzgün təmizlənməməsi, diş çürüməsi, diş əti xəstəlikləri, ağız quruluğu, tütün istifadəsi, bəzi qidalar və burun-boğaz problemləri ağız qoxusuna səbəb ola bilər.
Əgər ağız qoxusu davamlıdırsa və gündəlik ağız baxımına baxmayaraq aradan qalxmırsa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün ilk növbədə stomatoloqa müraciət etmək məqsədəuyğundur.
Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
