Saç tökülməsinin əsas səbəbləri – Saç niyə tökülür?

Saç tökülməsi həm kişilərdə, həm də qadınlarda geniş rast gəlinən problemlərdən biridir. Gün ərzində müəyyən miqdarda saç telinin tökülməsi normal hesab olunur. Lakin saç tökülməsi nəzərəçarpacaq dərəcədə artdıqda, saçlar seyrəldikdə və ya baş dərisində açıq sahələr yarandıqda bunun səbəbini araşdırmaq vacibdir.

Bu yazı Veten.az saytı üçün hazırlanıb. Məqalədə saç tökülməsinin əsas səbəbləri, stress və qidalanmanın saçlara təsiri, mövsümi saç tökülməsi, hansı hallarda həkimə müraciət etməyin vacib olduğu və saçların qorunması üçün gündəlik diqqət edilməli məqamlar haqqında məlumat verilir.

Saç tökülməsi nə vaxt normaldır?

Saçların müəyyən miqdarda tökülməsi saçın təbii böyümə dövrünün bir hissəsidir. Köhnə saç telləri tökülür və onların yerində yeni saçların böyüməsi başlayır.

Problem saç tökülməsinin əvvəlkindən xeyli artması, saçların nəzərəçarpacaq şəkildə seyrəlməsi və ya tökülmənin uzun müddət davam etməsi zamanı ortaya çıxa bilər.

Saç tökülməsinin əsas səbəbləri

1. İrsi faktorlar

Saç tökülməsinin ən geniş yayılmış səbəblərindən biri genetik meyillilikdir. Kişilərdə saç xəttinin geriyə çəkilməsi və başın təpə hissəsində saçların seyrəlməsi, qadınlarda isə saçın ümumi şəkildə nazilməsi bu tip saç tökülməsində müşahidə oluna bilər.

Ailədə erkən yaşlarda saç tökülməsi olan şəxslərdə belə bir problemin yaranma ehtimalı daha yüksək ola bilər.

2. Stress

Güclü və uzunmüddətli stress saç böyümə dövrünə təsir göstərə bilər. Bəzi hallarda ciddi stressli hadisədən bir müddət sonra saç tökülməsinin artması müşahidə olunur.

Bu tip tökülmə stress faktoru aradan qalxdıqdan sonra tədricən azala bilər, lakin uzunmüddətli və güclü saç tökülməsi zamanı mütəxəssis məsləhəti vacibdir.

3. Qidalanma çatışmazlıqları

Saçların sağlam böyüməsi üçün orqanizmin müxtəlif qida maddələrinə ehtiyacı var. Zülal və dəmir kimi maddələrin kifayət qədər qəbul edilməməsi bəzi insanlarda saç tökülməsinə təsir göstərə bilər.

Sürətli arıqlama, ciddi pəhrizlər və balanssız qidalanma da saçların zəifləməsinə səbəb ola bilər.

4. Hormonal dəyişikliklər

Hormonal dəyişikliklər saç tökülməsinin səbəblərindən biri ola bilər. Müxtəlif hormonal vəziyyətlərdə saçların böyümə dövrü dəyişə və tökülmə arta bilər.

Qadınlarda hamiləlik və doğuşdan sonrakı dövrdə hormonal dəyişikliklərə bağlı müvəqqəti saç tökülməsi müşahidə oluna bilər.

5. Qalxanabənzər vəzlə bağlı problemlər

Qalxanabənzər vəzin fəaliyyətində yaranan bəzi pozuntular saçların böyümə prosesinə təsir göstərə bilər. Bu zaman saç tökülməsi ilə yanaşı yorğunluq, çəki dəyişiklikləri, soyuğa və ya istiyə həssaslıq kimi başqa əlamətlər də müşahidə oluna bilər.

Belə hallarda səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkim müayinəsi və lazım gəldikdə analizlər aparılır.

6. Dəmir çatışmazlığı

Dəmir çatışmazlığı bəzi insanlarda saç tökülməsinin artmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə səbəbi bilinməyən və davamlı saç tökülməsi zamanı həkim uyğun analizlər vasitəsilə dəmir səviyyəsini qiymətləndirə bilər.

Özbaşına dəmir preparatları qəbul etmək düzgün deyil. Əlavələrin istifadəsi yalnız həkim məsləhəti ilə həyata keçirilməlidir.

7. Saçlara kimyəvi və fiziki təsir

Saçların tez-tez boyanması, kimyəvi prosedurlar, yüksək temperaturda fen və saç düzləşdiricilərindən istifadə saç telinin strukturunu zədələyə bilər.

Bu vəziyyət həmişə kökdən saç tökülməsi demək deyil. Bəzən saç telinin qırılması saçların seyrəldiyi təəssüratı yarada bilər.

8. Baş dərisi problemləri

Kəpək, baş dərisinin iltihabı və bəzi dəri xəstəlikləri saç tökülməsinin artmasına səbəb ola bilər.

Baş dərisində güclü qaşınma, qızartı, qabıqlanma, yara və ya müəyyən nahiyələrdə saçların tökülməsi varsa, dermatoloqa müraciət etmək məsləhətdir.

9. Sürətli çəki itkisi

Qısa müddətdə çox çəki itirmək orqanizm üçün ciddi dəyişiklikdir. Xüsusilə sərt pəhrizlər zamanı zülal və digər vacib qida maddələrinin kifayət qədər qəbul edilməməsi saç tökülməsinə təsir göstərə bilər.

Bu səbəbdən arıqlamaq istəyən şəxslərin balanslı qidalanmaya diqqət etməsi vacibdir.

10. Bəzi dərmanlar

Müxtəlif dərmanların yan təsirləri arasında saç tökülməsi də ola bilər. Yeni dərman qəbul etməyə başladıqdan sonra saç tökülməsində artım müşahidə edilirsə, dərmanı özbaşına dayandırmaq əvəzinə həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.

Mövsümi saç tökülməsi olurmu?

Bəzi insanlarda ilin müəyyən dövrlərində saç tökülməsinin artdığı müşahidə olunur. Lakin saç tökülməsini yalnız mövsümlə əlaqələndirmək düzgün deyil.

Əgər tökülmə uzun müddət davam edir, saçlar nəzərəçarpacaq şəkildə seyrəlir və ya baş dərisində açıq sahələr yaranırsa, səbəbin araşdırılması lazımdır.

Saç tökülməsinin qarşısını necə almaq olar?

Saçların sağlamlığını qorumaq üçün gündəlik qulluqla yanaşı ümumi sağlamlığa da diqqət etmək lazımdır.

Bunun üçün:

• Balanslı və müxtəlif qidalanmaq;
• Kifayət qədər zülal qəbul etmək;
• Çox sərt pəhrizlərdən uzaq durmaq;
• Saçları həddindən artıq isti temperaturdan qorumaq;
• Saçları çox sıx bağlamamaq;
• Baş dərisinin təmizliyinə diqqət etmək;
• Stressi mümkün qədər azaltmaq;
• Saç tökülməsi davamlıdırsa, mütəxəssisə müraciət etmək faydalıdır.

Saç tökülməsinə qarşı vitamin qəbul etmək lazımdırmı?

Saç tökülməsi zamanı insanların ilk düşündüyü məsələlərdən biri vitaminlərdir. Lakin hər saç tökülməsinin səbəbi vitamin çatışmazlığı deyil.

Hər hansı vitamin və ya mineralın çatışmazlığı müəyyən edilmədən yüksək dozada əlavələr qəbul etmək düzgün yanaşma deyil. Ən yaxşı üsul əvvəlcə saç tökülməsinin səbəbini müəyyənləşdirməkdir.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Saç tökülməsi qəfil və güclü başlayıbsa, saçların müəyyən nahiyələrdə dairəvi şəkildə töküldüyü müşahidə olunursa, baş dərisində qaşınma, qızartı və qabıqlanma varsa və ya saçlar uzun müddət ərzində nəzərəçarpacaq şəkildə seyrəlirsə, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Saç tökülməsi ilə yanaşı davamlı yorğunluq, çəki dəyişiklikləri və digər yeni əlamətlər yaranırsa, həkim tərəfindən ümumi qiymətləndirmə aparılması faydalı ola bilər.

Nəticə

Saç tökülməsinin arxasında genetik faktorlar, stress, qidalanma problemləri, hormonal dəyişikliklər, bəzi xəstəliklər, dərmanlar və saçlara göstərilən qulluq kimi müxtəlif səbəblər dayana bilər.

Əsas məsələ saç tökülməsini yalnız vitamin çatışmazlığı ilə əlaqələndirməmək və səbəbi müəyyən etmədən özbaşına müalicəyə başlamamaqdır. Tökülmə davamlı və nəzərəçarpacaqdırsa, dermatoloq tərəfindən müayinə olunmaq problemin səbəbini müəyyənləşdirməyə və uyğun yanaşmanı seçməyə kömək edə bilər.

Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.