Bel ağrısının səbəbləri – Niyə bel ağrıyır və nə etmək lazımdır?
Bel ağrısı dünyanın ən geniş yayılmış sağlamlıq problemlərindən biridir. İstər gənclərdə, istərsə də yaşlı insanlarda rast gəlinən bu problem gündəlik həyatı, iş fəaliyyətini və həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə təsir edə bilər. Uzun müddət oturaq həyat tərzi keçirmək, ağır yük qaldırmaq, düzgün olmayan duruş və müxtəlif xəstəliklər bel ağrısının əsas səbəbləri arasında yer alır.
Veten.az tərəfindən hazırlanan bu məqalədə bel ağrısının yaranma səbəbləri, əlamətləri, risk faktorları, müalicə üsulları və həkimə nə vaxt müraciət edilməli olduğu haqqında ətraflı məlumat təqdim olunur.
Bel ağrısı nədir?
Bel ağrısı onurğanın aşağı hissəsində hiss olunan narahatlıq və ya ağrı hissidir. Ağrı qəfil başlaya və ya uzun müddət davam edə bilər. Bəzən yalnız bel nahiyəsində hiss olunur, bəzən isə omba və ayaqlara qədər yayıla bilər.
Bel ağrısının əsas səbəbləri
1. Əzələ və bağların zədələnməsi
Bel ağrısının ən geniş yayılmış səbəbi əzələ və bağların gərilməsi və ya zədələnməsidir. Ağır yük qaldırmaq, qəfil hərəkətlər etmək və ya uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq buna səbəb ola bilər.
2. Oturaq həyat tərzi
Gün ərzində saatlarla kompüter qarşısında oturmaq bel əzələlərinin zəifləməsinə və onurğaya düşən yükün artmasına səbəb olur.
3. Disk yırtığı
Onurğaarası diskin yerindən çıxması sinirlərə təzyiq göstərərək beldə və ayaqlarda şiddətli ağrı yarada bilər. Bəzən ayaqda keyimə və zəiflik də müşahidə olunur.
4. Onurğa sütununun degenerativ dəyişiklikləri
Yaş artdıqca fəqərələr və qığırdaqlar köhnəlir. Bu dəyişikliklər bel ağrısının xroniki hala gəlməsinə səbəb ola bilər.
5. Skolioz və digər onurğa əyrilikləri
Onurğanın normal formasının dəyişməsi beldə daimi gərginlik yaradaraq ağrıya səbəb ola bilər.
6. Osteoporoz
Sümüklərin kövrəkləşməsi nəticəsində fəqərələrdə kiçik sınıqlar yarana bilər ki, bu da güclü bel ağrısı ilə müşayiət olunur.
7. Böyrək xəstəlikləri
Bəzi hallarda böyrək daşı və ya böyrək infeksiyası zamanı yaranan ağrı bel ağrısı ilə qarışdırıla bilər.
8. Artıq çəki
Artıq bədən çəkisi onurğaya əlavə yük salır və bel ağrısı riskini artırır.
9. Hamiləlik
Hamiləlik dövründə bədən çəkisinin artması və hormonal dəyişikliklər bel nahiyəsində ağrıların yaranmasına səbəb ola bilər.
10. Stress və gərginlik
Psixoloji stress əzələlərin gərilməsinə səbəb olaraq bel ağrısını artıra bilər.
Bel ağrısının əlamətləri
Bel ağrısı müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər:
- Bel nahiyəsində küt və ya kəskin ağrı
- Ağrının omba və ayaqlara yayılması
- Hərəkət zamanı ağrının artması
- Əzələlərdə gərginlik
- Əyilmək və ya qalxmaqda çətinlik
- Ayaqlarda keyimə və ya qarışqa gəzməsi hissi
- Uzun müddət oturmaq və ya ayaqüstə qalmaq zamanı narahatlıq
Risk faktorları
Bel ağrısı riski aşağıdakı hallarda daha yüksək olur:
- Oturaq həyat tərzi
- Ağır fiziki iş
- Artıq çəki
- Yaşın artması
- Siqaret çəkmək
- Düzgün olmayan duruş
- Müntəzəm idman etməmək
Bel ağrısını azaltmaq üçün nə etmək olar?
Yüngül bel ağrıları zamanı aşağıdakı tədbirlər faydalı ola bilər:
- Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmayın.
- Düzgün oturuş və duruş qaydalarına əməl edin.
- Həkimin məsləhəti ilə bel əzələlərini gücləndirən məşqlər edin.
- Sağlam bədən çəkisini qoruyun.
- Ağır əşyaları düzgün qaydada qaldırın.
- Ortopedik döşək və uyğun yastıqdan istifadə edin.
- Gün ərzində müntəzəm hərəkət edin.
Həkimə nə vaxt müraciət etmək lazımdır?
Aşağıdakı hallarda mütləq həkim müayinəsinə ehtiyac var:
- Ağrı bir neçə həftədən çox davam edirsə
- Ayaqlarda keyimə və ya zəiflik yaranırsa
- Sidik və ya nəcis saxlaya bilməmə halları baş verirsə
- Güclü travmadan sonra ağrı başlayıbsa
- Yüksək hərarət və ya səbəbsiz çəki itkisi ilə birlikdə müşahidə olunursa
- Ağrı gecələr daha da güclənirsə
Bel ağrısının qarşısını necə almaq olar?
Bel ağrısının qarşısını almaq üçün:
- Hər gün fiziki aktiv olun.
- Uzun müddət oturarkən hər 30–60 dəqiqədən bir ayağa qalxın.
- Bel əzələlərini gücləndirən idman hərəkətləri edin.
- Ağır əşyaları dizləri bükərək qaldırın.
- Sağlam qidalanın və normal çəkinizi qoruyun.
- Siqaretdən uzaq durun.
Nəticə
Bel ağrısı çox vaxt sadə səbəblərdən yaransa da, bəzi hallarda ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər. Ağrı uzun müddət davam edərsə, güclənərsə və ya ayaqlarda keyimə, zəiflik kimi əlamətlərlə müşayiət olunarsa, mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə gələcək ağırlaşmaların qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
Qeyd: Bu məqalə Veten.az tərəfindən məlumatlandırma məqsədilə hazırlanmışdır. Məqalə tibbi məsləhət xarakteri daşımır və diaqnoz və ya müalicəni əvəz etmir. Sağlamlığınızla bağlı şikayətləriniz olduqda mütləq ixtisaslı həkimə müraciət edin.
