Səhər ağızda acı dadın səbəbi nədir? – Bəzən bu, xəstəliyin əlaməti ola bilər

Səhər yuxudan oyandıqda ağızda acı və ya xoşagəlməz dad hiss etmək kifayət qədər yayılmış haldır. Bəzən bu, gecə ərzində ağız quruluğu, ağız boşluğunda bakteriyaların artması və ya yatmazdan əvvəl qəbul edilən qidalarla bağlı olur. Lakin acı dad mütəmadi olaraq təkrarlanırsa, bunun arxasında həzm sistemi və ya ağız sağlamlığı ilə əlaqəli başqa səbəblər də dayana bilər.

Veten.az xəbər verir ki, səhərlər ağızda acı dadın yaranması əksər hallarda ciddi problem olmur. Ancaq bu hal uzun müddət davam edir, gün ərzində də hiss olunur və ürəkbulanma, sinə yanması, ağız qoxusu, qarın ağrısı və ya digər əlamətlərlə müşayiət edilirsə, səbəbin araşdırılması vacibdir.

Səhər ağızda acı dad niyə yaranır?

Ağızda acı dadın bir çox mümkün səbəbi var. Ən çox rast gəlinən səbəblər ağız quruluğu, ağız gigiyenası, qidalanma vərdişləri və mədə turşusunun qida borusuna geri qayıtması ilə əlaqəlidir.

1. Ağız quruluğu

Gecə saatlarında tüpürcək ifrazı azalır. Ağızdan nəfəs almaq, xoruldamaq, kifayət qədər su içməmək və bəzi dərmanlar ağız quruluğunu daha da artıra bilər.

Tüpürcəyin azalması ağız boşluğunda bakteriyaların çoxalmasına şərait yaradır. Nəticədə insan səhər oyandıqda ağızda acı, turş və ya xoşagəlməz dad hiss edə bilər.

2. Ağız gigiyenasının zəif olması

Dişlər və dil müntəzəm təmizlənmədikdə gecə ərzində ağız boşluğunda bakteriyalar və qida qalıqları toplana bilər.

Bu vəziyyət yalnız acı dad deyil, həm də səhər ağız qoxusunun yaranmasına səbəb ola bilər.

Dişləri gündə iki dəfə fırçalamaq, dili yumşaq şəkildə təmizləmək və diş aralarını təmiz saxlamaq ağız sağlamlığı üçün vacibdir.

3. Reflüks

Səhərlər ağızda acı və ya turş dadın ən çox diqqət tələb edən səbəblərindən biri mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması – reflüks ola bilər.

Xüsusilə gecə yatmazdan əvvəl çox yemək, yağlı qidalar qəbul etmək və yeməkdən dərhal sonra uzanmaq bəzi insanlarda reflüks şikayətlərini artıra bilər.

Reflüks zamanı ağızda turş və ya acı dadla yanaşı sinədə yanma, boğaza turş mayenin gəlməsi, gəyirmə və boğazda qıcıqlanma kimi əlamətlər də müşahidə oluna bilər.

4. Gecə çox yemək

Yatmazdan qısa müddət əvvəl çox miqdarda yemək həzm prosesinə təsir göstərə və bəzi insanlarda reflüks ehtimalını artıra bilər.

Xüsusilə ağır, yağlı və çox ədviyyatlı yeməklərdən sonra səhər ağızda xoşagəlməz dad yarana bilər.

5. Qəhvə və bəzi qidalar

Qəhvə, sarımsaq, soğan, çox ədviyyatlı və bəzi turş qidalar ağızda uzun müddət dad buraxa bilər.

Bu qidaların təsiri insandan insana dəyişir. Əgər müəyyən qidadan sonra səhərlər acı dad daha çox yaranırsa, həmin qidanın təsirini müşahidə etmək faydalıdır.

6. Siqaret və tütün məhsulları

Tütün istifadəsi ağız boşluğunda quruluq və qıcıqlanmanı artıra, dad hissinə təsir göstərə bilər.

Siqaret çəkən insanlarda səhər ağızda xoşagəlməz dad və ağız qoxusu daha nəzərəçarpan ola bilər.

7. Burun tutulması və ağızdan nəfəs alma

Burun tutulduqda insan gecə ərzində ağızdan nəfəs ala bilər. Bu isə ağız boşluğunun qurumasına gətirib çıxarır.

Səhər oyandıqda ağız quruluğu, acı dad və ağız qoxusu birlikdə müşahidə edilə bilər.

8. Ağız boşluğunda problemlər

Diş çürüməsi, diş əti problemləri, ağız boşluğunda infeksiya və digər stomatoloji problemlər də ağızda xoşagəlməz dad yarada bilər.

Əgər acı dadla yanaşı diş ağrısı, diş ətlərində qanama, şişkinlik və ya davamlı ağız qoxusu varsa, stomatoloq müayinəsi vacibdir.

Səhər ağızda acı dad hansı xəstəliklərin əlaməti ola bilər?

Ağızda acı dad təkbaşına hər hansı xəstəliyin diaqnozu deyil. Eyni simptom müxtəlif səbəblərlə yarana bilər.

Ən çox ehtimal olunan səbəblər arasında:

• reflüks;
• ağız quruluğu;
• ağız boşluğu və diş əti problemləri;
• bəzi dərmanların yan təsirləri;
• burun tutulması və ağızdan nəfəs alma;
• ağız boşluğunda infeksiyalar;
• dad hissində dəyişikliklərə səbəb olan müxtəlif vəziyyətlər.

Ona görə də yalnız bu simptoma əsaslanaraq özünüzə hər hansı xəstəlik diaqnozu qoymaq düzgün deyil.

Səhər acı dadın qarşısını necə almaq olar?

Sadə gündəlik vərdişlər bəzi hallarda səhərlər ağızda acı dadın azalmasına kömək edə bilər.

Bunlara diqqət edin:

• Gün ərzində kifayət qədər su qəbul edin.
• Dişlərinizi gündə iki dəfə fırçalayın.
• Dilinizi yumşaq şəkildə təmizləyin.
• Diş aralarını müntəzəm təmizləyin.
• Yatmazdan əvvəl çox ağır yeməklər qəbul etməyin.
• Yeməkdən dərhal sonra uzanmayın.
• Sizi narahat edən qidaları müəyyənləşdirin.
• Siqaret və tütün məhsullarından uzaq durun.
• Ağız quruluğu davam edirsə, səbəbini araşdırın.
• Müntəzəm stomatoloji müayinədən keçin.

Reflüksdən şübhələnirsinizsə, nələrə diqqət etmək lazımdır?

Əgər səhərlər acı və ya turş dadla yanaşı sinə yanması, boğaza turş mayenin gəlməsi və gecə narahatlığı kimi əlamətlər də varsa, reflüks ehtimalı nəzərdən keçirilə bilər.

Belə halda gec saatlarda ağır yeməklərdən çəkinmək, yeməkdən sonra dərhal uzanmamaq və hansı qidaların simptomları artırdığını müşahidə etmək faydalı ola bilər.

Şikayətlər davamlıdırsa, həkim müayinəsi lazımdır.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Səhər ağızda acı dad ara-sıra yaranırsa və qısa müddətdə keçirsə, çox vaxt ciddi narahatlıq yaratmaya bilər.

Lakin aşağıdakı hallarda həkimə müraciət etmək məqsədəuyğundur:

• acı dad hər səhər təkrarlanırsa;
• gün ərzində də davam edirsə;
• uzun müddətdir keçmirsə;
• güclü sinə yanması varsa;
• boğaza turş maye gəlirsə;
• udma çətinliyi yaranıbsa;
• davamlı ağız qoxusu varsa;
• diş və ya diş əti ağrısı müşahidə edilirsə;
• ağızda yaralar və ya digər dəyişikliklər yaranıbsa;
• dad və qoxu hissində davamlı dəyişiklik varsa.

Xüsusilə udma çətinliyi, güclü və davamlı sinə ağrısı, səbəbsiz çəki itkisi və ya qanaxma kimi ciddi əlamətlər olduqda tibbi yardım gecikdirilməməlidir.

Nəticə

Səhər ağızda acı dad müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Ağız quruluğu və gigiyena problemləri ən sadə səbəblər arasında olsa da, bəzi insanlarda reflüks və digər ağız-diş problemləri də bu şikayətə səbəb ola bilər.

Əgər acı dad yalnız səhərlər qısa müddət hiss olunur və başqa narahatedici əlamət yoxdursa, ağız gigiyenasına və qidalanma vərdişlərinə diqqət etmək faydalı ola bilər. Ancaq problem davamlıdırsa və əlavə simptomlarla müşayiət olunursa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkim və ya stomatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Qeyd: Bu yazı maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.