Siqareti necə tərgitmək olar? – Ən effektiv üsullar, çəkilmə əlamətləri və faydalı tövsiyələr | Veten.Az

Siqareti tərgitmək niyə vacibdir?

Siqaret çəkmək dünyada qarşısı alına bilən ölüm səbəblərinin başlıca risk faktorlarından biridir. Tütün tüstüsündə minlərlə kimyəvi maddə mövcuddur və onların bir hissəsi xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri, insult və ağciyər xəstəlikləri riskini artırır.

Siqareti tərgitmək istənilən yaşda sağlamlıq üçün faydalıdır. Tərgitdikdən sonra orqanizmdə müsbət dəyişikliklər qısa müddətdə başlayır və zaman keçdikcə ciddi xəstəliklərin riski azalır.

Veten.Az tərəfindən hazırlanan bu məqalədə siqareti tərgitməyin ən effektiv yolları, çəkilmə əlamətləri və bu prosesi asanlaşdıracaq tövsiyələr təqdim olunur.

Siqareti tərgitmək üçün ilk addım

Uğurlu nəticə əldə etmək üçün əvvəlcə dəqiq qərar vermək vacibdir.

Özünüzə aşağıdakı sualları verin:

• Niyə siqareti tərgitmək istəyirəm?
• Sağlamlığım üçün hansı dəyişiklikləri istəyirəm?
• Ailəmin və yaxınlarımın dəstəyi mənə necə kömək edə bilər?

Bu səbəbləri yazmaq motivasiyanı artırmağa kömək edə bilər.

Siqareti tərgitməyin ən effektiv üsulları

1. Tərgitmə günü müəyyən edin

Özünüz üçün konkret tarix seçin və həmin gündən etibarən siqaretdən tam imtina etməyə çalışın.

2. Siqaretə səbəb olan vərdişləri müəyyən edin

Bir çox insan aşağıdakı hallarda siqaret çəkməyə meylli olur:

• Qəhvə içərkən
• Stress zamanı
• Avtomobil idarə edərkən
• Dostlarla görüşdə
• Yeməkdən sonra

Bu halları əvvəlcədən müəyyən edib alternativ davranışlar seçmək faydalı ola bilər.

3. Nikotin əvəzedici vasitələr

Bəzi insanlar üçün nikotin plastırləri, saqqızları və digər nikotin əvəzedici vasitələr çəkilmə əlamətlərini azaltmağa kömək edə bilər. Bu məhsulların istifadəsi üçün həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.

4. Həkim məsləhəti alın

Nikotin asılılığı güclü olan şəxslərə həkim bəzi reseptlə verilən dərmanlar təyin edə bilər. Dərmanlar yalnız tibbi nəzarət altında istifadə edilməlidir.

5. Fiziki aktiv olun

Gəzinti, velosiped sürmək, üzgüçülük və digər fiziki fəaliyyətlər:

• Stressi azaldır.
• Siqaret istəyini zəiflədir.
• Çəki artımının qarşısını almağa kömək edir.

6. Sağlam qidalanın

Siqareti tərgitdikdən sonra bəzi insanlarda iştaha arta bilər.

Buna görə:

• Meyvə və tərəvəz yeyin.
• Kifayət qədər su için.
• Şəkərli və yağlı qidaları məhdudlaşdırın.

7. Dəstək alın

Ailə üzvlərinin, dostların və ya siqareti tərgitmək üzrə dəstək proqramlarının köməyi motivasiyanı artırır və uğur şansını yüksəldə bilər.

Siqareti tərgitdikdən sonra nə baş verir?

Orqanizmdə müsbət dəyişikliklər qısa müddətdə başlayır.

İlk 20 dəqiqə

• Ürək döyüntüsü və qan təzyiqi normallaşmağa başlayır.

12 saat sonra

• Qanda karbonmonoksidin səviyyəsi azalır və oksigen səviyyəsi yaxşılaşır.

Bir neçə həftə ərzində

• Qan dövranı yaxşılaşır.
• Nəfəs alma asanlaşır.
• Fiziki dözümlülük artır.

Bir neçə ay sonra

• Ağciyərlərin fəaliyyəti yaxşılaşır.
• Öskürək və nəfəs darlığı azala bilər.

Uzunmüddətli dövrdə

• Ürək-damar xəstəlikləri riski azalır.
• Ağciyər xərçəngi və digər xərçəng növlərinin riski zamanla aşağı düşür.

Siqareti tərgitdikdən sonra yaranan əlamətlər

Nikotin asılılığı səbəbindən ilk günlərdə aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:

• Əsəbilik
• Narahatlıq
• Baş ağrısı
• Diqqətin azalması
• Yuxu pozğunluğu
• Siqaret çəkmək istəyi
• İştahanın artması

Bu əlamətlər adətən müvəqqəti olur və zamanla zəifləyir.

Siqareti tərgitməyin sağlamlığa faydaları

Siqaretdən imtina:

• Ürək xəstəlikləri riskini azaldır.
• İnsult riskini aşağı salır.
• Ağciyərlərin fəaliyyətini yaxşılaşdırır.
• Xərçəng riskini azalda bilər.
• İmmun sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyir.
• Diş və ağız sağlamlığına müsbət təsir göstərir.
• Həyat keyfiyyətini yüksəldir.

Siqareti tərgitmək üçün praktik məsləhətlər

• Siqaret və alışqanları evdən uzaqlaşdırın.
• Siqaret çəkilən mühitlərdən bir müddət uzaq durun.
• Siqaret istəyi yarandıqda su için.
• Şəkərsiz saqqız çeynəyin.
• Dərin nəfəs məşqləri edin.
• Özünüzü kiçik uğurlara görə mükafatlandırın.
• Uğursuz cəhdlər olsa belə, yenidən cəhd etməkdən çəkinməyin.

Hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?

Siqareti tərgitməkdə ciddi çətinlik yaşayırsınızsa, güclü nikotin asılılığınız varsa və ya əlavə dəstəyə ehtiyac duyursunuzsa, ailə həkimi və ya müvafiq mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Nəticə

Siqareti tərgitmək sağlamlığınız üçün atacağınız ən dəyərli addımlardan biridir. İlk günlər çətin keçə bilər, lakin düzgün plan, yaxınların dəstəyi və lazım olduqda tibbi yardım sayəsində bu vərdişdən xilas olmaq mümkündür. Siqaretdən imtina etdikdən sonra orqanizminiz bərpa olunmağa başlayır və gələcəkdə bir çox ciddi xəstəliyin riski azalır.

Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir. Nikotin asılılığı ilə bağlı fərdi müalicə planı üçün həkimə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Tez-tez verilən suallar

Siqareti birdən-birə tərgitmək olarmı?

Bəli. Bir çox insan üçün tam və birdəfəlik imtina effektiv üsul ola bilər. Bəziləri isə tədricən azaltmaqla daha rahat nəticə əldə edir.

Siqareti tərgitdikdən sonra kökəlmək normaldırmı?

Bəzi insanlarda iştahanın artması səbəbindən çəki arta bilər. Sağlam qidalanma və fiziki aktivlik bunun qarşısını almağa kömək edir.

Nikotin asılılığı nə qədər davam edir?

Çəkilmə əlamətləri adətən ilk günlər daha güclü olur və bir neçə həftə ərzində tədricən azalır. Psixoloji asılılıq isə daha uzun müddət davam edə bilər.

Elektron siqaret siqareti tərgitməyə kömək edirmi?

Elektron siqaretlərin bu məqsədlə istifadəsi hər kəs üçün uyğun deyil. Onların istifadəsi ilə bağlı qərar həkimlə məsləhətləşərək verilməlidir.