Hamiləlikdə oğlan və qızın fərqi: Qıza hamilə olanda nə baş verir, oğlana hamilə olanda hansı hisslər yaşanır?
Hamiləlik dövründə gələcək valideynləri ən çox maraqlandıran suallardan biri körpənin oğlan, yoxsa qız olmasıdır. Bəzi qadınlar güclü ürəkbulanmanın qız uşağına, müəyyən qidalara həvəsin isə oğlan uşağına işarə etdiyini düşünür. Digərləri qarının formasına, üz dərisinin görünüşünə, körpənin hərəkətlərinə və hətta ürək döyüntülərinə əsasən təxmin yürüdürlər. Bəs bu əlamətlərin elmi əsası varmı?
Veten.Az oxucuları üçün hazırladığımız bu məqalədə qıza və oğlana hamiləlik zamanı ananın orqanizmində baş verən dəyişiklikləri, yaşana bilən fiziki və emosional hissləri, xalq arasında yayılan inancları və körpənin cinsiyyətini öyrənməyin etibarlı üsullarını ətraflı izah edirik.
Ən vacib məqam budur: hamiləlik əlamətlərinə əsasən körpənin oğlan və ya qız olduğunu dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Ürəkbulanma, yorğunluq, iştah dəyişiklikləri, əhvalın tez-tez dəyişməsi və qarının forması körpənin cinsiyyətini etibarlı şəkildə göstərmir.
Hamiləlik zamanı ananın hiss etdiyi dəyişikliklər əsasən hormonların təsiri, orqanizmin fərdi xüsusiyyətləri, hamiləliyin hansı mərhələsində olması, əvvəlki hamiləliklər və ümumi sağlamlıq vəziyyəti ilə əlaqədardır.
Buna görə də iki qadından biri qıza, digəri oğlana hamilə olduğu halda eyni əlamətləri yaşaya bilər. Hətta eyni qadının birinci və ikinci hamiləliyi də bir-birindən xeyli fərqlənə bilər.
Qıza hamilə olanda hansı əlamətlər müşahidə olunur?
Xalq arasında qıza hamiləliyin müəyyən əlamətləri olduğu barədə çoxlu fikirlər var. Bu inanclar nəsildən-nəslə ötürülsə də, onların əksəriyyəti elmi araşdırmalarla təsdiqlənməyib.
1. Güclü ürəkbulanma və qusma
Yayılan inanclardan birinə görə, qıza hamilə olan qadınlarda ürəkbulanma daha güclü olur. Bəzi elmi araşdırmalarda, xüsusilə ağır hamiləlik ürəkbulanması hallarında, qadın cinsli döl ilə müəyyən əlaqələr müşahidə edilib. Lakin bu, hər qıza hamilə qadının daha çox ürəkbulanacağı demək deyil.
Ürəkbulanmanın şiddəti hormonların səviyyəsindən və fərdi həssaslıqdan asılı olaraq dəyişə bilər. Oğlana hamilə olan qadın da güclü ürəkbulanma yaşaya, qıza hamilə olan qadında isə bu əlamət çox zəif ola və ya ümumiyyətlə müşahidə edilməyə bilər.
2. Şirniyyata həvəsin artması
Bəzi insanlar hamilə qadının şokolad, tort, meyvə və digər şirin qidalara daha çox həvəs göstərməsini qız uşağı ilə əlaqələndirirlər. Duzlu, turş və ədviyyatlı yeməklərə meyli isə oğlan uşağının əlaməti sayırlar.
Əslində, qida istəkləri hamiləlik zamanı dəyişən dad və qoxu həssaslığı, hormonal dəyişikliklər, iştah və fərdi vərdişlərlə bağlı ola bilər. Şirniyyata həvəs körpənin cinsiyyətini müəyyən etmir.
3. Üz dərisində dəyişikliklər
Xalq arasında belə bir fikir var ki, qız uşağı anasının gözəlliyini alır. Bu səbəbdən qıza hamilə olan qadının üzündə sızanaqların artdığı və dərisinin əvvəlkindən fərqli göründüyü söylənilir.
Lakin bu fikir tibbi fakt deyil. Hamiləlik zamanı hormonal dəyişikliklər bəzi qadınlarda dərinin yağlanmasını və sızanaqları artıra, digərlərində isə dərinin daha hamar görünməsinə səbəb ola bilər. Dəridə ləkələr, xüsusilə üzdə tündləşmələr də yarana bilər.
Bu dəyişikliklər körpənin qız və ya oğlan olmasından daha çox orqanizmin hormonal reaksiyası ilə əlaqədardır.
4. Əhvalın tez-tez dəyişməsi
Bəzi hamilə qadınlar səbəbsiz yerə kövrəldiklərini, tez əsəbiləşdiklərini və ya emosional olduqlarını bildirirlər. Bu hal bəzən qız uşağı ilə əlaqələndirilsə də, elmi baxımdan cinsiyyəti göstərən əlamət hesab edilmir.
Hormonların dəyişməsi, yuxu pozuntusu, yorğunluq, doğuşla bağlı düşüncələr və gələcək valideynlik məsuliyyəti əhval-ruhiyyəyə təsir edə bilər. Hamiləlikdə həm sevinc, həm narahatlıq, həm də həssaslıq yaşamaq mümkündür.
Oğlana hamilə olanda hansı əlamətlər olur?
Oğlana hamiləliklə bağlı da xalq arasında müxtəlif inanclar mövcuddur. Lakin bu əlamətlərin heç biri körpənin cinsiyyətini müəyyənləşdirmək üçün etibarlı üsul sayılmır.
1. Ürəkbulanmanın az olması
Yayılan fikirlərdən biri budur ki, oğlana hamilə qadında səhər ürəkbulanması daha az olur. Ancaq bu, bütün qadınlara aid deyil.
Bəzi qadınlar oğlana hamilə olduqları halda ilk aylarda güclü ürəkbulanma və qusma yaşayırlar. Digərləri isə qıza hamilə olduqları halda özlərini kifayət qədər yaxşı hiss edirlər. Ürəkbulanmanın az və ya çox olması körpənin cinsiyyətini müəyyən etmir.
2. Duzlu və turş qidalara üstünlük vermək
Turşu, pendir, duzlu yeməklər və ət məhsullarına həvəs bəzən oğlan uşağının əlaməti hesab edilir. Lakin bu iddianın elmi əsası yoxdur.
Hamiləlikdə qida seçimləri dəyişə bilər. Əvvəllər sevilən yeməklərdən iyrənmək və ya müəyyən dadlara daha çox üstünlük vermək mümkündür. Əsas məsələ qidalanmanın balanslı olması, kifayət qədər maye qəbul edilməsi və həkimin tövsiyələrinə əməl olunmasıdır.
3. Qarının aşağıda yerləşməsi
Bəzi insanlar qarının aşağıda görünməsini oğlan uşağı ilə əlaqələndirirlər. Əslində, qarının forması və yerləşməsi qadının bədən quruluşundan, qarın əzələlərinin vəziyyətindən, əvvəlki hamiləliklərdən və körpənin uşaqlıqdakı mövqeyindən asılı ola bilər.
Buna görə də qarının aşağıda və ya yuxarıda olması oğlan və ya qız uşağına işarə etmir.
4. Hamilə qadının özünü daha enerjili hiss etməsi
Bəzən oğlana hamilə qadının daha enerjili, qıza hamilə qadının isə daha yorğun olduğu deyilir. Lakin bu da təsdiqlənmiş tibbi qayda deyil.
Hamiləlik zamanı yorğunluq xüsusilə ilk aylarda arta bilər. Sonrakı mərhələlərdə isə yuxunun keyfiyyəti, fiziki yük, dəmir çatışmazlığı və digər amillər enerji səviyyəsinə təsir göstərə bilər.
Hamiləlikdə ana hansı hissləri keçirir?
Körpənin cinsiyyətindən asılı olmayaraq, hamiləlik qadının bədənində və emosional vəziyyətində mühüm dəyişikliklər yarada bilər.
İlk trimestr — 1–13-cü həftələr
-
Yorğunluq və yuxululuq arta bilər.
-
Ürəkbulanma və qusma baş verə bilər.
-
Döşlərdə həssaslıq və gərginlik yarana bilər.
-
Qoxulara qarşı həssaslıq arta bilər.
-
İştah dəyişə, bəzi qidalara həvəs yarana və ya müəyyən yeməklərdən iyrənmə baş verə bilər.
-
Əhval dəyişiklikləri və emosional həssaslıq müşahidə oluna bilər.
İkinci trimestr — 14–27-ci həftələr
-
Bir çox qadında ürəkbulanma və ilkin yorğunluq azala bilər.
-
Qarın böyüməyə başlayır.
-
Körpənin hərəkətləri hiss edilə bilər; ilk hamiləlikdə bu, çox vaxt daha gec nəzərə çarpır.
-
Bel və çanaq nahiyəsində narahatlıq yarana bilər.
-
Bədəndə və dəridə dəyişikliklər müşahidə oluna bilər.
Üçüncü trimestr — 28-ci həftədən doğuşadək
-
Qarın böyüdüyü üçün hərəkət etmək çətinləşə bilər.
-
Yuxu pozuntusu və tez-tez sidiyə getmə arta bilər.
-
Bel ağrısı, ayaqlarda ağırlıq və nəfəs darlığı hiss edilə bilər.
-
Doğuşla bağlı həyəcan və körpə ilə görüşmək arzusu güclənə bilər.
Bu əlamətlər hər qadında eyni vaxtda və eyni şiddətdə meydana çıxmır. Onların mövcudluğu və ya olmaması körpənin cinsiyyətini göstərmir.
Körpənin hərəkətləri oğlan və qız olduğunu göstərirmi?
Bəzi inanclara görə, ana bətnində daha çox hərəkət edən körpə oğlan olur. Digərləri isə sakit hərəkətləri qız uşağı ilə əlaqələndirirlər. Bu fikirləri təsdiqləyən etibarlı elmi sübut yoxdur.
Körpənin hərəkətləri onun inkişaf mərhələsi, yuxu və oyaqlıq dövrləri, hamiləliyin həftəsi və fərdi xüsusiyyətləri ilə əlaqədardır.
Ən vacib məqam körpənin cinsiyyətini təxmin etmək deyil, onun adi hərəkət ritmini izləməkdir. Hərəkətlərdə nəzərəçarpacaq azalma və ya dəyişiklik hiss olunarsa, bunu cinsiyyətlə əlaqələndirmədən dərhal həkimlə və ya doğum şöbəsi ilə əlaqə saxlamaq lazımdır.
Körpənin ürək döyüntüsü cinsiyyəti müəyyən edir?
Xalq arasında dölün ürək döyüntüsü dəqiqədə 140-dan çox olduqda qız, aşağı olduqda isə oğlan olduğu barədə fikir yayılıb. Bu, elmi cəhətdən təsdiqlənməyib.
Dölün ürək döyüntüsü hamiləliyin mərhələsinə və körpənin həmin andakı fəaliyyətinə görə dəyişə bilər. Ürək döyüntüsünün sürətinə əsasən körpənin cinsiyyətini müəyyənləşdirmək mümkün deyil.
Qarının formasına görə oğlanı və qızı ayırmaq mümkündürmü?
Bəzi insanlar yumru və yuxarıda yerləşən qarını qız, aşağıda və irəliyə doğru çıxan qarını isə oğlan uşağı ilə əlaqələndirirlər.
Əslində, qarının görünüşünə qadının bədən quruluşu, boyu, əzələlərinin vəziyyəti, əvvəlki hamiləlikləri və körpənin mövqeyi təsir göstərir. Eyni qadının fərqli hamiləliklərində belə qarın forması dəyişə bilər.
Beləliklə, qarının formasına baxaraq körpənin cinsiyyəti barədə dəqiq nəticə çıxarmaq olmaz.
Körpənin cinsiyyətini necə dəqiq öyrənmək olar?
Körpənin cinsiyyətini müəyyən etmək üçün tibbi müayinələrdən istifadə olunur.
Ultrasəs müayinəsi (USM). Hamiləliyin ikinci trimestrində, adətən 18–22-ci həftələrdə aparılan ətraflı ultrasəs müayinəsi zamanı körpənin xarici cinsiyyət orqanları görünə bilər. Nəticənin dəqiqliyi körpənin mövqeyindən, hamiləliyin həftəsindən və görüntünün keyfiyyətindən asılıdır. Bəzi hallarda cinsiyyəti müəyyən etmək mümkün olmur.
Ana qanında hüceyrəsiz döl DNT-si testi (NIPT). Bu qan testi müəyyən xromosom pozuntularının riskini qiymətləndirmək üçün aparılır və istifadə edilən testdən asılı olaraq körpənin xromosomal cinsiyyəti barədə də məlumat verə bilər. Bəzi testlər təxminən 10-cu həftədən etibarən bu məlumatı təqdim edə bilir. Testin məqsədi və uyğunluğu həkimlə müzakirə edilməlidir.
İnvaziv genetik müayinələr. Amniosentez və xorion xovlarının biopsiyası kimi müayinələr müəyyən tibbi göstərişlər olduqda aparılır. Bunlar yalnız cinsiyyəti öyrənmək məqsədilə seçilməməlidir, çünki prosedurlarla bağlı risklər mövcuddur.
Hamiləlikdə hansı əlamətlərə ciddi yanaşmaq lazımdır?
Hamiləlikdə bəzi narahatlıqlar adi dəyişikliklərdən qaynaqlana bilər, lakin aşağıdakı hallarda tibbi yardım almaq vacibdir:
-
Vaginal qanaxma;
-
Güclü və ya davamlı qarın ağrısı;
-
Şiddətli baş ağrısı, görmədə dəyişiklik və ya qəfil şişkinlik;
-
Maye saxlamağa imkan verməyən davamlı qusma;
-
Körpənin hərəkətlərində nəzərəçarpacaq azalma;
-
Nəfəs almaqda ciddi çətinlik və ya huş itirmə.
Belə əlamətlər olduqda gözləmək və ya onları körpənin cinsiyyəti ilə əlaqələndirmək olmaz. Həkimə vaxtında müraciət etmək ana və körpənin sağlamlığı baxımından əhəmiyyətlidir.
Nəticə: Oğlan və qız hamiləliyində əsas fərq nədir?
Hamiləlikdə ürəkbulanma, qarının forması, dəri dəyişiklikləri, şirniyyata və ya duzlu qidalara həvəs, əhval-ruhiyyə və körpənin hərəkətləri əsasında onun cinsiyyətini dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyil.
Hər qadının hamiləliyi özünəməxsusdur. Əlamətlərin az və ya çox olması körpənin oğlan və ya qız olmasını etibarlı şəkildə proqnozlaşdırmır. Ən düzgün yanaşma müntəzəm həkim müayinələrindən keçmək, sağlam qidalanmaq və həm ananın, həm də körpənin vəziyyətini izləməkdir.
Unutmayaq ki, əsas məsələ körpənin cinsiyyəti deyil, onun sağlam inkişafı və ananın bu dövrü mümkün qədər rahat keçirməsidir.











































