Dildə ağ örtük yaranırsa, bu nə deməkdir? – Səbəbləri və diqqət edilməli əlamətlər

Dildə ağ örtük yaranması bir çox insanın zaman-zaman qarşılaşdığı haldır. Bəzən bu vəziyyət sadəcə ağız boşluğunda bakteriyaların və qida qalıqlarının toplanması ilə əlaqəli olur, bəzi hallarda isə ağız sağlamlığı ilə bağlı problemin və ya başqa bir vəziyyətin əlaməti ola bilər. Ağ örtüyün qalınlığı, nə qədər müddət davam etməsi və yanaşı simptomların olub-olmaması səbəbi müəyyənləşdirmək baxımından əhəmiyyətlidir.

Veten.az xəbər verir ki, dildə ağ örtük əksər hallarda ciddi problem demək deyil. Lakin örtük uzun müddət davam edirsə, tez-tez təkrarlanırsa və ağızda yanma, ağrı, pis qoxu, dad dəyişikliyi və ya udma çətinliyi kimi əlamətlərlə müşayiət olunursa, vəziyyətə diqqət yetirmək və mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.

Dildə ağ örtük niyə yaranır?

Dil səthində çoxsaylı xırda çıxıntılar – papillalar yerləşir. Bu nahiyələrdə bakteriyalar, ölü hüceyrələr və qida hissəcikləri toplana bilər. Nəticədə dilin üzərində ağ və ya ağımtıl təbəqə əmələ gəlir.

Ağ örtüyün ən geniş yayılmış səbəbləri arasında ağız gigiyenasının zəif olması, ağız quruluğu, susuz qalmaq, siqaret istifadəsi və bəzi ağız boşluğu problemləri yer alır.

1. Ağız gigiyenasının kifayət qədər olmaması

Dişlər müntəzəm fırçalanmadıqda və dil təmizlənmədikdə ağız boşluğunda bakteriyalar və qida qalıqları artır. Bu da dilin üzərində ağ örtüyün yaranmasına səbəb ola bilər.

Dişləri gündə ən azı iki dəfə fırçalamaq və dilin səthini də yumşaq şəkildə təmizləmək ağız gigiyenasının vacib hissəsidir.

2. Ağız quruluğu

Ağızda tüpürcəyin azalması da dil üzərində ağ təbəqənin yaranmasına səbəb ola bilər. Kifayət qədər su içməmək, ağızdan nəfəs almaq, quru hava və bəzi dərmanlar ağız quruluğunu artıra bilər.

Əgər səhərlər yuxudan duranda diliniz daha ağ görünürsə və ağızda quruluq hiss edirsinizsə, bu amil səbəblərdən biri ola bilər.

3. Susuz qalmaq

Orqanizm kifayət qədər maye qəbul etmədikdə ağız quruluğu yarana bilər. Bu zaman dilin səthində ağ örtük daha nəzərəçarpan görünür.

Gün ərzində kifayət qədər su qəbul etmək ağız boşluğunun normal nəmliyinin qorunmasına kömək edir.

4. Ağız boşluğunda göbələk infeksiyası

Dildə qalın, ağ, kəsmikə bənzər örtük ağız boşluğunda göbələk infeksiyasının, xüsusilə ağız kandidozunun əlaməti ola bilər.

Belə hallarda ağ örtüklə yanaşı ağızda yanma, ağrı, dad dəyişiklikləri və həssaslıq müşahidə edilə bilər.

Örtüyü təmizləməyə çalışdıqda altında qızarmış və həssas səth görünə bilər.

Bu vəziyyət xüsusilə immun sistemi zəif olan insanlarda, antibiotik istifadəsindən sonra və bəzi digər hallarda daha çox müşahidə edilə bilər.

5. Siqaret və tütün istifadəsi

Siqaret və digər tütün məhsulları ağız boşluğuna mənfi təsir göstərə bilər. Tütün istifadəsi ağız quruluğunu və ağız boşluğunda qıcıqlanmanı artıra, dilin görünüşünü dəyişdirə bilər.

Dildə davamlı dəyişiklik müşahidə olunursa, xüsusilə də başqa simptomlarla birlikdədirsə, bunu yalnız gigiyena problemi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.

6. Spirtli içkilər və ağız quruluğu

Spirtli içkilər bəzi insanlarda ağız quruluğunu artıra bilər. Ağız quruduqda isə dil səthində bakteriya və hüceyrələrin toplanması asanlaşır və ağ örtük daha çox nəzərə çarpa bilər.

7. Ağızdan nəfəs alma

Burun tutulması, allergiya və digər səbəblərlə ağızdan nəfəs almaq ağız boşluğunun qurumasına səbəb ola bilər.

Xüsusilə gecə ağızdan nəfəs alan insanlarda səhər saatlarında dilin ağ örtüklə örtülməsi daha çox müşahidə edilə bilər.

Dildə ağ örtük hansı xəstəliklərin əlaməti ola bilər?

Dildə ağ örtük təkbaşına konkret xəstəliyin diaqnozu deyil. Eyni görünüş müxtəlif səbəblərdən yarana bilər.

Məsələn:

• ağız gigiyenasının pozulması;
• ağız quruluğu;
• ağız kandidozu;
• bəzi ağız boşluğu xəstəlikləri;
• tütün istifadəsi;
• qıcıqlanma;
• bəzi dərmanların təsiri.

Buna görə yalnız dilin rənginə baxaraq özünüzə diaqnoz qoymaq düzgün deyil.

Ağ örtüyü təmizləmək olarmı?

Əgər ağ örtük sadəcə dil səthində toplanmış bakteriya, ölü hüceyrə və qida qalıqlarından yaranıbsa, dilin yumşaq şəkildə təmizlənməsi faydalı ola bilər.

Bunun üçün dil təmizləyicidən və ya yumşaq diş fırçasından istifadə etmək mümkündür. Lakin dili çox güclü qaşımaq və səthi zədələmək olmaz.

Əgər örtük asanlıqla getmirsə, tezliklə yenidən yaranırsa və ya altında qızartı və ağrı varsa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək daha doğrudur.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Dildə ağ örtük bir neçə gün ərzində yaxşılaşmırsa və xüsusilə aşağıdakı əlamətlərdən biri varsa, həkim və ya stomatoloqla məsləhətləşmək tövsiyə olunur:

• dil və ağızda davamlı ağrı;
• yanma və həssaslıq;
• udmaqda çətinlik;
• yemək zamanı ağrı;
• ağızda davamlı pis qoxu;
• dad hissində dəyişiklik;
• örtüyün təmizlənməməsi;
• ağızda başqa ağ və ya qırmızı ləkələrin yaranması;
• problemin tez-tez təkrarlanması;
• dilin görünüşündə uzunmüddətli dəyişiklik.

Xüsusilə ağ və ya qırmızı ləkə uzun müddət qalırsa, bunu mütləq mütəxəssis qiymətləndirməlidir.

Evdə nə etmək olar?

Dildə ağ örtüyün yaranmasının qarşısını almaq üçün gündəlik ağız gigiyenasına diqqət etmək vacibdir.

Bunlara əməl edə bilərsiniz:

1. Dişlərinizi gündə iki dəfə fırçalayın.
2. Dilinizi yumşaq şəkildə təmizləyin.
3. Gün ərzində kifayət qədər su için.
4. Diş ipindən istifadə edin.
5. Siqaret və tütün məhsullarından uzaq durun.
6. Ağız quruluğu yaradan amilləri azaltmağa çalışın.
7. Müntəzəm olaraq stomatoloq müayinəsindən keçin.
8. Həkim məsləhəti olmadan göbələk əleyhinə və ya digər dərmanlardan istifadə etməyin.

Dildə ağ örtük həmişə təhlükəlidirmi?

Xeyr. Dildə ağ örtük çox vaxt sadə və keçici səbəblərlə bağlı ola bilər. Məsələn, səhər yuxudan oyandıqda ağız quruluğu və dil səthində bakteriyaların toplanması səbəbindən ağ örtük görünə bilər.

Lakin örtüyün uzun müddət qalması, qalınlaşması, ağrı və yanma ilə müşayiət olunması və ya ağız boşluğunda başqa dəyişikliklərin yaranması diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

Nəticə

Dildə ağ örtük müxtəlif səbəblərdən yarana bilər və onun görünüşünə əsasən dəqiq diaqnoz qoymaq mümkün deyil. Ağız gigiyenasına diqqət etmək, kifayət qədər su içmək və dili yumşaq şəkildə təmizləmək sadə hallarda problemin azalmasına kömək edə bilər.

Ancaq ağ örtük davamlıdırsa, təkrarlanırsa və ağrı, yanma, udma çətinliyi və digər narahatedici əlamətlərlə müşayiət olunursa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkimə və ya stomatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Qeyd: Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.