Göz zəifləyirsə, bu üsullara diqqət edin: Görməni qorumağın 8 vacib yolu

Gözlər insanın ətraf aləmi dərk etməsində ən mühüm orqanlardan biridir. Lakin telefon, kompüter və digər rəqəmsal cihazlardan uzun müddət istifadə, yaşla bağlı dəyişikliklər, bəzi xəstəliklər və görmə problemləri göz sağlamlığına təsir göstərə bilər. Bəs görmənin zəifləməsinin qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?

Veten.Az xəbər verir ki, göz sağlamlığını qorumaq üçün gündəlik vərdişlərə diqqət yetirmək, ekran qarşısında fasilələr vermək, düzgün işıqlandırma seçmək və mütəmadi göz müayinəsindən keçmək vacibdir. Xüsusilə günün böyük hissəsini telefona və ya kompüterə baxmaqla keçirən insanlar gözlərində yorğunluq, quruluq və müvəqqəti bulanıq görmə hiss edə bilərlər.

Ancaq bir məqamı unutmaq olmaz: göz yorğunluğu ilə görmənin həqiqətən zəifləməsi eyni şey deyil. Bəzi hallarda sadə vərdişlər narahatlığı azalda bilər, digər hallarda isə görmə dəyişikliyinin səbəbini müəyyən etmək və müalicəyə başlamaq üçün oftalmoloqa müraciət etmək lazımdır.

1. Telefon və kompüterdən istifadə zamanı 20-20-20 qaydasını tətbiq edin

Müasir dövrdə göz yorğunluğunun geniş yayılmış səbəblərindən biri uzun müddət fasiləsiz olaraq ekrana baxmaqdır. Telefon, kompüter və planşetdən istifadə zamanı göz qırpma tezliyi azala bilər. Nəticədə gözlərdə quruluq, yanma, yorğunluq və müvəqqəti bulanıq görmə yarana bilər.

Gözlərinizi rahatlatmaq üçün 20-20-20 qaydasından istifadə edin:

• Hər 20 dəqiqədən bir ekrandan gözünüzü ayırın.

• Təxminən 6 metr (20 fut) uzaqda olan bir obyektə baxın.

• Ən azı 20 saniyə uzağa baxmağa davam edin.

Bu sadə vərdiş gözlərin yaxın məsafəyə fasiləsiz fokuslanmasını azaltmağa və ekran istifadəsi ilə əlaqəli yorğunluğu yüngülləşdirməyə kömək edə bilər.

Ancaq unutmayın ki, bu üsul göz nömrəsini azaltmır və yaranmış görmə qüsurunu müalicə etmir. Məqsəd göz yorğunluğunu azaltmaqdır.

2. Gözlərinizi tez-tez qırpmağı unutmayın

Göz qırpmaq göz səthinin nəmlənməsinə və göz yaşının bərabər yayılmasına kömək edir. Lakin ekrana diqqətlə baxarkən insan daha az göz qırpa bilər. Bu da göz səthinin qurumasına səbəb ola bilər.

Göz quruluğunu azaltmaq üçün:

• Ekrandan istifadə zamanı gözlərinizi müntəzəm qırpmağa çalışın.

• Uzun müddət fasiləsiz işləməyin.

• Kondisionerin və ya ventilyatorun havasını birbaşa üzünüzə yönəltməyin.

• Quruluq davam edərsə, uyğun göz damcıları barədə həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin.

Süni göz yaşı preparatları bəzi insanlarda quruluğu yüngülləşdirə bilər. Lakin qızartı, ağrı və ya davamlı bulanıq görmə olduqda problemi yalnız damcılarla aradan qaldırmağa çalışmaq düzgün deyil.

3. Ekranın məsafəsini və işıqlandırmanı düzgün seçin

Telefonu üzünüzə çox yaxın tutmaq, kompüterdə xırda yazıları oxumaq və zəif işıqlandırılmış otaqda uzun müddət işləmək göz yorğunluğunu artıra bilər.

Gündəlik iş zamanı aşağıdakı qaydalara əməl edin:

• Kompüter ekranını gözlərinizdən təxminən bir qol məsafəsində yerləşdirin.

• Ekranın yuxarı hissəsini göz səviyyəsində və ya bir qədər aşağıda saxlayın.

• Yazıların ölçüsünü rahat oxuya biləcəyiniz səviyyəyə gətirin.

• Ekranın parlaqlığını otaqdakı işığa uyğunlaşdırın.

• Pəncərədən və lampalardan gələn əks olunmaları mümkün qədər azaldın.

• Qaranlıq otaqda uzun müddət parlaq ekran qarşısında oturmaqdan çəkinin.

Bu dəyişikliklər ekranla əlaqəli narahatlığı azaltmağa kömək edə bilər.

4. Göz sağlamlığı üçün faydalı qidalar qəbul edin

Gözlərin normal fəaliyyəti üçün balanslı qidalanma mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bəzi vitaminlər və minerallar göz toxumalarının sağlamlığının qorunmasında iştirak edir.

Gündəlik qidalanmada bu məhsullara yer vermək faydalıdır:

• Yerkökü: orqanizmdə A vitamininə çevrilən beta-karotinlə zəngindir. A vitamini normal görmə üçün vacibdir.

• İspanaq və digər yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər: lutein və zeaksantin kimi karotinoidlər ehtiva edir.

• Yağlı balıqlar: omeqa-3 yağ turşuları ilə təmin edə bilər.

• Yumurta: lutein, zeaksantin və digər qida maddələrinin mənbəyidir.

• Sitrus meyvələri və giləmeyvələr: C vitamini ilə zəngindir.

• Qoz-fındıq və toxumlar: E vitamini və digər faydalı maddələr ehtiva edir.

Müxtəlif qida qruplarını əhatə edən rasion göz sağlamlığını dəstəkləyir. Bununla belə, yerkökü yemək, vitamin qəbul etmək və ya müəyyən qidanı rasiona əlavə etmək bütün görmə problemlərinin qarşısını almır.

Həkim məsləhəti olmadan yüksək dozalı vitamin preparatları qəbul etmək də düzgün deyil. Əlavələrin faydası konkret ehtiyacdan və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır.

5. Gözlərinizi günəşin zərərli şüalarından qoruyun

Günəşdən gələn ultrabənövşəyi şüalar gözlərə də təsir göstərə bilər. Buna görə açıq havada olarkən uyğun günəş eynəyi seçmək vacibdir.

Günəş eynəyi alarkən:

• UVA və UVB şüalarının 99–100 faizini bloklayan model seçin.

• Eynəyin yalnız tünd rəngli olmasına deyil, UV qorumasına da diqqət yetirin.

• Açıq havada uzun müddət qalarkən, xüsusilə güclü günəş altında gözlərinizi qoruyun.

• Heç vaxt birbaşa günəşə baxmayın.

Düzgün seçilmiş günəş eynəyi gözləri ultrabənövşəyi şüalardan qorumağa kömək edir.

6. Göz müayinəsini gecikdirməyin

Görmənin zəifləməsinin qarşısını almaq üçün ən vacib addımlardan biri vaxtında göz müayinəsindən keçməkdir. Bəzi göz xəstəlikləri ilkin mərhələdə nəzərəçarpan əlamətlər yaratmadan inkişaf edə bilər.

Oftalmoloq müayinəsi aşağıdakı hallarda xüsusilə vacibdir:

• Uzaqdakı yazıları və obyektləri əvvəlki kimi aydın görə bilmirsinizsə.

• Oxuyarkən tez-tez baş ağrısı və göz yorğunluğu yaranırsa.

• Gözlərdə davamlı quruluq, yanma və ya qızartı varsa.

• Diabet və ya göz xəstəlikləri üçün digər risk faktorlarınız varsa.

• Eynək istifadə etdiyiniz halda görməniz dəyişibsə.

Müayinənin tezliyi yaşa, sağlamlıq vəziyyətinə, ailə tarixçəsinə və digər risk faktorlarına görə müəyyən edilir. Görməniz normal olsa belə, profilaktik müayinələr göz xəstəliklərinin erkən aşkarlanmasına kömək edə bilər.

7. Göz zəifləməsinin qarşısını almaq üçün hansı səhvlərdən çəkinmək lazımdır?

Bəzi yanlış vərdişlər göz yorğunluğunu artıra və görmə problemlərinin vaxtında müəyyən edilməsini çətinləşdirə bilər.

Göz nömrəsini ev üsulları ilə azaltmağa çalışmayın. Müxtəlif göz hərəkətləri bəzi hallarda yorğunluğu yüngülləşdirə bilər, lakin yaxından və ya uzaqdan görmə qüsurlarını aradan qaldırdığı sübut edilməyib.

Həkim məsləhəti olmadan göz damcılarından istifadə etməyin. Xüsusilə antibiotik və steroid tərkibli preparatlar nəzarətsiz istifadə edildikdə zərər verə bilər.

Görmənin bulanmasını yalnız yorğunluqla əlaqələndirməyin. Problem təkrarlanırsa və ya davam edirsə, göz müayinəsindən keçin.

Mavi işıq eynəklərini mütləq qoruyucu vasitə hesab etməyin. Rəqəmsal ekranlardan gələn mavi işığın insanlarda göz xəstəliklərinə səbəb olduğu göstərilməyib. Xüsusi mavi işıq filtri olan eynəklərin ekran yorğunluğunu azaltdığına dair də kifayət qədər sübut yoxdur. Daha faydalı yanaşma fasilələr vermək, ekran məsafəsini və işıqlandırmanı düzgün seçməkdir.

8. Hansı əlamətlər təhlükəli hesab olunur?

Nəticə: Göz sağlamlığını qorumağın ən sadə yolu

Görmənin zəifləməsinin qarşısını almaq üçün gündəlik vərdişlərə diqqət yetirmək, ekran qarşısında fasilələr vermək, balanslı qidalanmaq, günəş eynəyindən istifadə etmək və müntəzəm göz müayinəsindən keçmək vacibdir.

Əgər uzun müddət telefon və kompüterdən istifadə edirsinizsə, bu gündən etibarən 20-20-20 qaydasını tətbiq edin. Ekran məsafəsini düzgün seçin, gözlərinizi tez-tez qırpın və davamlı narahatlıqları diqqətdən kənarda qoymayın.

Ən vacib məqam: Heç bir ev üsulu görmənin zəifləməyəcəyinə zəmanət vermir. Görmədə dəyişiklik hiss etdikdə səbəbi vaxtında müəyyənləşdirmək və uyğun müalicə almaq göz sağlamlığını qorumağın ən etibarlı yoludur.

Qeyd: Məqalə maarifləndirmə məqsədi daşıyır və oftalmoloq müayinəsini əvəz etmir.