5 oktyabr 2020-ci il Bərdə şəhərinin tarixində ağır və kədərli günlərdən biri kimi yadda qalıb. İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı cəbhə xəttindən uzaqda yerləşən Bərdə şəhəri Ermənistan silahlı qüvvələrinin raket hücumuna məruz qalıb. Dinc insanların gündəlik həyatını alt-üst edən həmin hadisədən artıq 6 il keçir. Aradan illər keçsə də, o günün ağrısı, yaşanan qorxu və itkilərin xatirəsi Bərdə sakinlərinin yaddaşında yaşayır.
Veten.Az xəbər verir ki, 2020-ci il oktyabrın 5-də Bərdə şəhərinə edilən ilk raket hücumu 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Azərbaycanın mülki əhalisinin üzləşdiyi ağır hadisələrdən biri olub. Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğunun məlumatına görə, həmin hücum nəticəsində iki mülki şəxs həlak olub, yeddi nəfər isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıb. Hücum şəhərin mülki əhalisinin təhlükəsizliyinə ciddi təhdid yaradıb.
5 oktyabr 2020-ci il — Bərdənin yaddaşına həkk olunan gün
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın müxtəlif yaşayış məntəqələrində yaşayan insanların həyatına ciddi təsir göstərirdi. Cəbhə bölgəsində döyüşlər davam etdiyi bir vaxtda Bərdə də raket və artilleriya hücumlarının hədəfinə çevrildi. Şəhərdə insanlar gündəlik işləri ilə məşğul olur, xəstəxanalara müraciət edir, ailələrinin qayğılarını həll etməyə çalışırdılar. Lakin həmin gün baş verən hücum mülki əhalinin təhlükəsizliyinin nə qədər kövrək olduğunu bir daha göstərdi.
Rəsmi məlumatlarda bildirilir ki, oktyabrın 5-də saat 13:35 radələrində Bərdə şəhərinin mərkəzi küçələrinə və mərkəzi xəstəxananın yaxınlığına raket mərmiləri düşüb. Hadisə nəticəsində mülki şəxslər arasında ölən və yaralananlar olub, şəhərin mülki infrastrukturuna ziyan dəyib.
Həmin gün Bərdə sakinləri üçün adi bir payız günü kimi başlamışdı. Ancaq raket hücumu şəhərin həyatında dərin iz buraxdı. Partlayış səsləri, dağıntılar və insanların yaşadığı təşviş müharibənin yalnız səngərlərdə deyil, yaşayış məntəqələrində də ağır nəticələr doğurduğunu göstərirdi.
Dinc sakinlərin həyatına yönələn təhlükə
Müharibənin ən ağır tərəflərindən biri silahlı qarşıdurmada iştirak etməyən insanların da həyatını itirməsi və yaralanmasıdır. Bərdə şəhərinə edilən hücum zamanı da məhz mülki şəxslər zərər çəkdi. İnsanların küçələrdə, iş yerlərində və yaşayış məntəqələrində olduğu bir vaxtda baş verən partlayışlar şəhərdə təhlükəsizliklə bağlı ciddi narahatlıq yaratdı.
Azərbaycanın rəsmi qurumlarının açıqlamalarında mülki yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulması beynəlxalq humanitar hüquq baxımından qiymətləndirilib. Mülki əhalinin və mülki obyektlərin müdafiəsi beynəlxalq humanitar hüququn əsas prinsiplərindəndir. Müharibə şəraitində belə, dinc insanların həyatının qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
5 oktyabr hadisələri Bərdədə yaşayan ailələrə müharibənin acı həqiqətlərini bir daha yaşatdı. Yaxınlarını itirmək qorxusu, yaralananların taleyi və şəhərin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar uzun müddət insanların yaddaşında qaldı.
Bərdə oktyabr ayında yenidən hücumlara məruz qaldı
Oktyabrın 5-də baş verən hücum Bərdənin həmin ay üzləşdiyi yeganə ağır hadisə olmadı. Baş Prokurorluğun məlumatına əsasən, oktyabrın 8-də şəhərə növbəti raket hücumu edilib və nəticədə səkkiz mülki şəxs xəsarət alıb.
Oktyabrın 27-də isə Bərdə rayonunun Qarayusifli kəndi raket hücumuna məruz qalıb. Rəsmi məlumata görə, həmin hadisə nəticəsində beş mülki şəxs, o cümlədən bir uşaq həlak olub, 14 nəfər yaralanıb.
Beləliklə, 2020-ci ilin oktyabr ayı Bərdə və ətraf yaşayış məntəqələri üçün ağır sınaqlarla yadda qaldı. Şəhərin müxtəlif ərazilərində mülki əhali, yaşayış evləri, nəqliyyat vasitələri və infrastruktur təhlükə ilə üzləşdi. Bu hadisələr Bərdənin müharibənin ağrısını yalnız xəbərlərdən izləmədiyini, onu birbaşa yaşadığını göstərdi.
Altı il keçir, amma xatirələr yaşayır
Bu gün 5 oktyabr 2026-cı ildir. Bərdə şəhərinin ilk raket hücumuna məruz qalmasından altı il ötür. Təqvimdə illər dəyişsə də, həmin günün xatirəsi onu yaşayan insanların yaddaşında qalır. İtirilən həyatları, yaralanan insanları və müharibənin mülki əhaliyə vurduğu zərəri unutmaq mümkün deyil.
Altı il həm də tarixi hadisələrin gələcək nəsillərə düzgün çatdırılmasının vacibliyini xatırladır. Bu cür faciələrin sənədləşdirilməsi, rəsmi faktların qorunması və hadisələrin mahiyyətinin izah edilməsi təkcə keçmişi xatırlamaq deyil, həm də insan həyatının və sülhün dəyərini anlatmaq baxımından əhəmiyyətlidir.
Bərdə sakinləri üçün 5 oktyabr yalnız tarixi bir tarix deyil. Bu gün müharibənin şəhərə gətirdiyi ağrının, itkilərin və insanların yaşadığı çətinliklərin xatırlanması günüdür. Hadisələrin unudulmaması, həlak olanların xatirəsinin ehtiramla yad edilməsi və mülki əhalinin müdafiəsinin vacibliyinin vurğulanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Sülhün və insan həyatının dəyəri
Bərdənin 2020-ci ilin oktyabrında yaşadığı hadisələr müharibənin ən ağır nəticələrinin mülki insanlar üçün nə qədər dağıdıcı ola biləcəyini göstərdi. Şəhərin raket atəşinə tutulması, insanların həlak olması və yaralanması yaddaşlarda silinməz iz buraxdı.
Bu gün həmin hadisələrdən altı il sonra əsas çağırış insan həyatının qorunması, mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və gələcək nəsillərin müharibə faciələrindən uzaq yaşamasıdır. Tarixi yaddaşın qorunması, baş verənlərin rəsmi məlumatlar əsasında gələcək nəsillərə çatdırılması və sülhün dəyərinin unudulmaması hər bir cəmiyyət üçün mühüm vəzifədir.
5 oktyabr — Bərdənin yaddaşında ağrı ilə qalan, mülki insanların yaşadığı faciəni xatırladan tarixdir. Aradan altı il keçsə də, həmin günün dərsi dəyişmir: insan həyatı ən ali dəyərdir, mülki insanların təhlükəsizliyi isə hər bir şəraitdə qorunmalıdır.
