Göz altındakı qaralmaların əsas səbəbləri – bunu bilməlisiniz

Güzgüyə baxanda gözlərin altında yaranan tünd halqaları görmək bir çox insanı narahat edir. Bəzən bu qaralmalar sadəcə yorğun və yuxusuz görünüş yaradır, bəzən isə uzun müddət davam edərək insanın üz ifadəsini dəyişir. Göz altındakı qaralmaların yalnız yuxusuzluqdan yarandığını düşünmək isə həmişə doğru deyil.

Veten.az-ın Sağlamlıq bölməsi göz altındakı qaralmaların əsas səbəblərini, hansı gündəlik vərdişlərin bu problemi daha nəzərəçarpan etdiyini və göz ətrafındakı dərinin görünüşünü yaxşılaşdırmaq üçün nələrə diqqət etmək lazım olduğunu araşdırır.

Göz altı niyə qaralır?

Göz ətrafındakı dəri üzün digər hissələri ilə müqayisədə daha nazikdir. Buna görə həmin nahiyədə damarların görünüşü, dərinin piqmentasiyası və toxumaların quruluşundakı dəyişikliklər daha asan nəzərə çarpa bilər.

Göz altındakı qaralmaların səbəbi insandan insana dəyişir. Bəzi insanlarda genetik xüsusiyyətlər əsas rol oynayır, digərlərində isə yuxusuzluq, allergiya, günəş şüaları və yaşla bağlı dəyişikliklər qaralmanı daha görünən edir.

1. Yuxusuzluq və yorğunluq

Göz altındakı qaralmaların ən çox ağla gələn səbəblərindən biri yuxusuzluqdur.

Kifayət qədər yatmadıqda dəri daha solğun görünə bilər və göz ətrafındakı damarlar daha qabarıq nəzərə çarpa bilər. Bundan əlavə, yorğunluq gözlərin şişkin görünməsinə və kölgələrin daha tünd görünməsinə səbəb ola bilər.

Əgər qaralmalar əsasən gecə az yatdığınız dövrlərdə artırsa, ilk növbədə yuxu rejiminizə diqqət yetirmək faydalıdır.

2. Genetik xüsusiyyətlər

Bəzi insanlarda göz altındakı tünd halqalar ailəvi xüsusiyyət daşıya bilər.

Əgər ailə üzvlərinizdə də uşaqlıqdan və ya gənc yaşlardan etibarən göz altı qaralmaları müşahidə olunursa, bunun genetik faktorlarla əlaqəli olması mümkündür.

Belə hallarda müxtəlif kremlər və ev üsulları qaralmanın görünüşünü müəyyən qədər dəyişə bilər, lakin problemi tamamilə aradan qaldırmaq həmişə mümkün olmur.

3. Allergiyalar

Allergiyalar da göz altındakı qaralmaların daha nəzərəçarpan görünməsinə səbəb ola bilər.

Allergiya zamanı burun tutulması, asqırma, gözlərdə qaşınma və sulanma yaranır. Gözləri tez-tez qaşımaq və ovuşdurmaq isə göz ətrafındakı dərini qıcıqlandıra bilər.

Bəzi insanlarda allergiya ilə əlaqəli burun tutulması göz ətrafındakı damarların görünüşünü də artıra bilər.

Əgər göz altı qaralmaları ilə yanaşı tez-tez asqırma, burun tutulması və göz qaşınması varsa, allergiya ehtimalını nəzərə almaq lazımdır.

4. Günəş şüaları

Günəş şüalarına uzun müddət məruz qalmaq dəridə piqment istehsalını artıra bilər.

Göz ətrafındakı dəri həssas olduğundan günəşdən qorunmamaq həmin nahiyədə rəng dəyişikliyinin daha nəzərəçarpan olmasına səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən günəşli havalarda üz və göz ətrafı nahiyəni uyğun günəşdən qoruyucu vasitələrlə qorumaq vacibdir.

5. Yaşlanma

Yaş artdıqca dəridə kollagen və elastin azalır. Dəri daha nazik və elastikliyini itirmiş hala gələ bilər.

Göz ətrafındakı yağ toxumasının dəyişməsi və dərinin nazikləşməsi də damarların və kölgələrin daha aydın görünməsinə səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən göz altı qaralmaları yaşla birlikdə daha nəzərəçarpan hala gələ bilər.

6. Susuz qalmaq

Orqanizmin kifayət qədər maye almaması dərinin daha solğun və yorğun görünməsinə səbəb ola bilər.

Susuzluq zamanı göz ətrafındakı dəri də daha çökmüş və tünd görünə bilər.

Gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək ümumi sağlamlıqla yanaşı dərinin normal görünüşünün qorunmasına da kömək edir.

7. Dəmir çatışmazlığı və qanazlığı

Bəzi insanlarda göz altı qaralmaları dəmir çatışmazlığı və qanazlığı ilə birlikdə müşahidə oluna bilər. Lakin yalnız göz altındakı qaralmaya əsaslanaraq insanda qanazlığı olduğunu söyləmək mümkün deyil.

Əgər qaralma ilə yanaşı davamlı halsızlıq, tez yorulma, başgicəllənmə, solğunluq və fiziki fəaliyyət zamanı nəfəs darlığı kimi əlamətlər də varsa, həkimə müraciət etmək və lazım gəldikdə qan analizlərindən keçmək məqsədəuyğundur.

8. Gözləri tez-tez ovuşdurmaq

Gözləri davamlı şəkildə ovuşdurmaq göz ətrafındakı həssas dərini qıcıqlandıra bilər.

Xüsusilə allergiya və ya göz quruluğu səbəbindən insan gözlərini tez-tez qaşıyırsa, bu vərdiş zamanla göz ətrafında rəng dəyişikliyini daha nəzərəçarpan edə bilər.

Gözlərdə davamlı qaşınma və qıcıqlanma varsa, yalnız qaralmanı gizlətmək əvəzinə səbəbi müəyyənləşdirmək lazımdır.

9. Stress

Uzunmüddətli stress yuxu rejiminə və ümumi həyat tərzinə təsir göstərə bilər.

Stress nəticəsində insan gecə daha gec yata, daha az yatsın və gün ərzində özünü yorğun hiss etsin. Bu amillər isə göz altındakı qaralmaların daha qabarıq görünməsinə səbəb ola bilər.

Buna görə göz altı qaralmalarını yalnız kosmetik problem kimi deyil, ümumi həyat tərzi ilə birlikdə qiymətləndirmək daha doğru yanaşmadır.

10. Ekran qarşısında uzun müddət qalmaq

Telefon, kompüter və digər ekranlardan uzun müddət istifadə göz yorğunluğuna səbəb ola bilər.

Ekrana uzun müddət baxmaq göz quruluğu, yanma, bulanıq görmə və baş ağrısı ilə müşayiət oluna bilər. İnsan gözlərini daha çox ovuşdurduqda isə göz ətrafındakı dəri qıcıqlana bilər.

Bu səbəbdən uzun müddət kompüter qarşısında işləyən şəxslərin mütəmadi fasilələr verməsi faydalıdır.

Göz altı qaralmalarını azaltmaq üçün nə etmək olar?

Qaralmanın səbəbindən asılı olaraq yanaşma dəyişir. Bununla belə, gündəlik həyatda bir neçə sadə vərdiş göz ətrafının daha sağlam görünməsinə kömək edə bilər:

• Yuxu rejimini qaydaya salın.
• Gün ərzində kifayət qədər su için.
• Günəşli havalarda dərini qoruyun.
• Gözlərinizi ovuşdurmaqdan çəkinin.
• Allergiya əlamətləriniz varsa, səbəbini müəyyənləşdirin.
• Balanslı qidalanmağa çalışın.
• Uzun müddət ekran qarşısında fasiləsiz qalmayın.
• Göz ətrafı üçün nəzərdə tutulmayan məhsulları bu həssas nahiyədə istifadə etməyin.

Soyuq kompres faydalı ola bilərmi?

Bəzi insanlarda soyuq kompres göz ətrafındakı şişkinliyin və damarların görünüşünün müvəqqəti azalmasına kömək edə bilər.

Lakin buz parçalarını birbaşa dəriyə qoymaq düzgün deyil. Soyuq kompres istifadə edilirsə, dərini qorumaq üçün uyğun vasitədən istifadə etmək və çox uzun müddət tətbiq etməmək lazımdır.

Bu üsul qaralmanın əsas səbəbini müalicə etmir, sadəcə görünüşü müvəqqəti yaxşılaşdıra bilər.

Göz altına limon və digər ev vasitələri sürtmək olarmı?

İnternetdə göz altı qaralmalarını azaltmaq üçün limon, soda və müxtəlif qarışıqlardan istifadə etmək kimi məsləhətlərə rast gəlinir.

Lakin göz ətrafındakı dəri çox həssasdır. Turşulu və qıcıqlandırıcı məhsullar bu nahiyədə qızartı, yanma və dermatit yarada bilər.

Bu səbəbdən elmi əsaslandırılmamış ev üsullarını göz ətrafında tətbiq etməkdə ehtiyatlı olmaq lazımdır.

Göz altı qaralmaları üçün hansı məhsullardan istifadə edilir?

Kosmetik və dermatoloji məhsulların tərkibində kofein, niasinamid, C vitamini və digər maddələrə rast gəlmək mümkündür. Lakin hansı məhsulun uyğun olduğu qaralmanın səbəbindən və dəri tipindən asılıdır.

Xüsusilə həssas dəriyə sahib insanlar yeni məhsulu göz ətrafında istifadə etməzdən əvvəl dermatoloqla məsləhətləşə bilərlər.

Əgər qaralma piqmentasiya, damarların görünməsi və ya yaşla əlaqəli toxuma dəyişiklikləri ilə bağlıdırsa, müalicə üsulları da fərqli ola bilər.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Göz altındakı qaralmalar çox vaxt ciddi sağlamlıq probleminin göstəricisi deyil. Lakin qaralma qəfil yaranıbsa, yalnız bir gözdə müşahidə olunursa və ya göz ətrafında şişkinlik, ağrı, qızartı və görmə dəyişiklikləri ilə birlikdədirsə, həkim müayinəsi vacibdir.

Həmçinin göz altı qaralmaları ilə yanaşı davamlı halsızlıq, solğunluq, nəfəs darlığı və başgicəllənmə kimi simptomlar varsa, əsas səbəbi müəyyənləşdirmək üçün tibbi qiymətləndirmə aparılmalıdır.

Nəticə

Göz altındakı qaralmaların səbəbi hər zaman yuxusuzluq olmur. Genetik xüsusiyyətlər, yaşlanma, günəş şüaları, allergiyalar, susuz qalmaq, gözləri tez-tez ovuşdurmaq və həyat tərzi kimi müxtəlif amillər bu görünüşə səbəb ola bilər.

Əgər qaralma uzun müddətdir davam edirsə, ilk növbədə yuxu və qidalanma rejiminə, su qəbuluna və dəriyə qulluq vərdişlərinə diqqət etmək lazımdır. Problemlə yanaşı digər simptomlar da varsa, səbəbi özbaşına müəyyənləşdirmək əvəzinə həkimə müraciət etmək daha doğrudur.

Unutmayın: göz altı qaralması təkbaşına konkret xəstəliyin əlaməti hesab edilə bilməz. Dəqiq səbəbi müəyyənləşdirmək üçün tibbi qiymətləndirmə tələb oluna bilər.